Avrupa Çalışma Saatleri Yönergesi doktor ve hastaları
riske sokabilir
Avrupa Çalışma Saatleri Yönergesi, 2004’ün ağustos ayından bu yana İngiliz
Ulusal Sağlık Sistemi içinde yer alan hekimler için uygulanmaya başlandı.
Yönerge güvenilirliğini arttırmak için çalışma saatlerini sınırlamayı amaçlıyor
ancak mevcut sağlık sistemindeki vardiya sistemi yönerge ile çelişkiler içeriyor
Avrupa Çalışma Saatleri Yönergesi ile İngiliz Ulusal Sağlık Sitemi vardiya
uygulaması birbiriyle çelişiyor. Yönergeye göre asistan hekimlerin şu anki nöbet
saatleri 13 saatle sınırlı ve iki nöbet arasında da en az 11 saat olması
gerekiyor. Ancak aralık 2004’te Kraliyet Hekimler Birliği tarafından yapılan bir
araştırmaya katılan hekimlerin dörtte üçünden fazlası vardiyalarda 7 gece üst
üste çalıştıkları zamanlar olduğunu söyledi. Hastanelerin yüzde 40’ı vardiyaları
3 ile 5 gece nöbetine düşürmek için çalışırken sadece yüzde 11’i vardiyaları
takip eden 2 gecelik nöbete düşürebiliyor. Böylece bu hekimler hastaneye gelmek
ve eve dönmek için geçirdikleri süreler hariç haftada yaklaşık 90 saat çalışmak
zorunda kalıyor. Gece boyunca sadece 2 saat uyuyarak nöbet tutan hekimler gün
içinde de uyku problemi yaşıyor ve çok yorgun oluyor.
ABD’de yapılan bir araştırma ise haftada 77-81 arasında çalışan internlerin
haftada 65 saat çalışanlara oranla yüzde 36 daha fazla hata yaptıklarını
gösterdi. Başka bir araştırmaya göre de uzun bir nöbet sonrası araba kullanırken
kaza yapma riski yüzde 9 artarken, telefonla konuşurken araba kullanmak ise kaza
riskini yüzde 16 arttırıyor. Eğer İngiliz asistan hekimler de haftada 90 saat
nöbet tutmak zorunda kalırlarsa bu risk oranları ile karşılaşmak da kaçınılmaz
görünüyor.
Performansta azalma olmadan optimum nöbet saati konusunda farklı görüşler olsa
da uzun saatler boyunca nöbet tutmanın gün içinde uyku problemleri yaşanmasına
yol açtığı ve insanın fizyolojik ritmini bozduğu yetkililerce vurgulanıyor. Gece
nöbetinde geçen bir hafta sonunda kişinin performansı önemli oranda düşüp hata
riski artarken üst üste tutulan gece nöbeti sayısı arttıkça risk de artıyor.
Havacılıkla ilgili yapılan bir başka araştırmada da NASA, 40 dakikalık uykunun
performansı yüzde 34, dikkati de yüzde 54 arttırdığını ortaya koydu. Uygun bir
vardiya sisteminde en fazla 3 gece üst üste nöbet tutulması gerekirken nöbetten
önceki ve sonraki günün boş olması da gerekiyor.
Hastaların güvenliği için USS çalışma saatlerinin yeniden gözden geçirilmesi
gereğinin altını çizen yetkililer, nöbetlerden biri hafta sonuna gelecek şekilde
tek gecelik bir nöbet sisteminin düzenlenmesini önerdiklerini ifade etti. Bu
düzenlemenin beklenmeyen personel değişiklikleri için çözüm bulunmasını da
kolaylaştıracağını belirten yetkililer hekimlerin uyku problemlerini de
azaltacağını düşünüyor.
Bir başka yetkili de gece nöbetleri sırasında güvenlik için daha fazla önlem
alınması gerektiğini belirtirken, nöbet süresince 2 saatlik dinlenmenin hekimin
yorgunluğunu atmasına yetmeyeceğini, ancak yine de sonraki nöbet için küçük bir
rahatlama sağlayacağını söyledi.
Vardiyalı bir nöbet sisteminin kaçınılmaz olduğunun farkında olduklarını da
belirten yetkililer, hekimlere kaliteli bir uyku için yeterli zaman verilmesi
gerektiğini vurguladı.